Oudtshoorn - Rond 1860 waren er slechts twee passen die moeilijk toegankelijk waren en op sommige plaatsen zelfs gevaarlijk. Het Swartbergmassief scheidde hier de Grote en Kleine Karoo. Reizigers moesten dus gebruik maken van de Seven Weeks Pas of Meiringspoort.

Beide passen volgde de loop van de rivier langs nauwe kloven die vaak dagenlang niet toegangkelijk waren vanwege het hoge water. In 1875 was na overstromingen de maat vol voor de lokale boeren die een petitie indiende om een nieuw, betrouwbaar traject aan te leggen.

Vier jaar later stelt de Kaapse regering Thomas Bain aan, de grootste wegenbouwer van de 19de eeuw. Velen dachten dat Bain de klus niet zou klaren vanwege de moeilijkheid van de route, denk maar aan de verhalen over "Die Hel", maar hij bewees het tegenovergestelde.

Het contract voor de wegenwerken werd toegekend aan een zekere Tassie, die voor de prijs van 18.000 Pond 18 maanden de tijd kreeg om de klus te klaren. Ondertussen schrijven we november 1881, het jaar dat de werken begonnen.

Na slechts 6 kilometer van het traject te hebben afgewerkt en 13 maanden later is Tassie failliet en wordt Bain ter hulp geroepen om de klus af te werken. Met de hulp van 200 gevangenen uit Knysna en George slaagt Bain erin om 2 jaar later de top ("die top") te bereiken.

Op dat moment slaat het noodlot toe. Er komt één van de zwaarste regenbuien die de Karoo ooit gekend heeft. Niet alleen de tenten van de gevangen spoelen weg maar ook grote delen van de route, muren en bruggen worden vernietigd. Het zal Bain drie jaar extra kosten om alles weer recht te zetten en de Swarberg pas route te voltooien. Bain wordt er alvast niet rijker van want hij krijgt slechts 12.000 pond voor de geleverde prestaties. Op 10 Januari 1888 werd de pas uiteindelijk feestelijk opengesteld voor het publiek.

De pas, die op zijn hoogste punt 1.577 meter bereikt, heeft in de loop der jaren weinig veranderigen ondergaan. Aan de kant van Prins Albert stijgt hij 1.000 meter binnen een straal van 12 kilometer. De belangrijkste kenmerken zijn de scherpe haarspeldbochten, de snel stijgende hellingen en de nauwe doorgang. Onderweg kom je ook restanten van huisvesting en tolhuisjes tegen. Kom je van de kant van Prins Albert dan heb je na een 3-tal kilometer een picknick plek, net daarvoor is een helling waar je naar boven kan wandelen. Eens op het verhoog heb je een schitterend zicht over de granieten formaties die hier als lagen op elkaar gedrukt en vervormd zijn. De meest gekende is hier de "horloge" formatie.

De Swartbergpas is een must als je de regio verkent. Hier op Go Zuid-Afrika vind je dan ook de ideale dagroute om de streek te verkennen. Deze route brengt je op één dag via Meiringspoort naar Prins Albert om daarna het 23 kilometer lange traject over de Swartberg pas te ondernemen. Eens over de bergpas bereik je de Cango Grotten om vervolgens verder te reizen naar Oudtshoorn via de Schoemanshoek.